Η αντίφαση ανάμεσα στη δημόσια ρητορική και τις πραγματικές κυβερνητικές επιλογές δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη

Ανακοίνωση Επιτροπής Υπεράσπισης Αμανής

Τις τελευταίες ημέρες, σειρά δημόσιων τοποθετήσεων από τον Δήμαρχο Χίου, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τον Βουλευτή Ν.Δ. Χίου επιχειρούν να παρουσιάσουν μια εικόνα φροντίδας και ενδιαφέροντος για την Αμανή, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα που βιώνουν οι κάτοικοι. Την ίδια στιγμή, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν ακυρώνει τον διεθνή διαγωνισμό για έρευνα και εξόρυξη αντιμονίου, παρότι , όπως προβλέπει ρητά η προκήρυξη του εν λόγω διαγωνισμού, η ακύρωση ή η αναστολή του βρίσκεται αποκλειστικά στη διακριτική του ευχέρεια. Ο διαγωνισμός αφορά 65 τετραγωνικά χιλιόμετρα της Αμανής, σε περιοχές Natura, σε αναδασωτέες ζώνες, σε οικισμούς και σε κρίσιμες λεκάνες απορροής με ιαματικές πηγές. Η αντίφαση ανάμεσα στη δημόσια ρητορική και τις πραγματικές κυβερνητικές επιλογές δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη και καθιστά ακόμη πιο αναγκαία μια τεκμηριωμένη και σαφή απάντηση εκ μέρους της Επιτροπής Υπεράσπισης Αμανής.

Η Επιτροπή Υπεράσπισης Αμανής εκφράζει τον βαθύ της αποτροπιασμό για την προσπάθεια ωραιοποίησης της κατάστασης από την πολιτική ηγεσία, η οποία εμφανίζεται σήμερα ως υπερασπιστής του περιβάλλοντος πάνω στη καμένη Χίο και ειδικότερα στην Αμανή, ενώ είναι η ίδια που άφησε την περιοχή εκτεθειμένη: χωρίς εναέρια μέσα, χωρίς μόνιμη πυροσβεστική παρουσία και χωρίς στοιχειώδη προετοιμασία απέναντι σε έναν απολύτως προβλέψιμο κίνδυνο. Το αποτέλεσμα, 70.000 στρέμματα καμένης γης και ένας ελλιπής σχεδιασμός πολιτικής προστασίας, μιλά από μόνο του. Μετά τη δημόσια όχληση της Επιτροπής Υπεράσπισης Αμανής προς τους αρμοδίους, ακούστηκε ότι «θα δοθεί προτεραιότητα σε ό,τι δεν έχει καεί» και ότι «η Αμανή δεν διαθέτει πυροσβεστικό κλιμάκιο εδώ και τριάντα χρόνια και έτσι θα παραμείνει», επιβεβαιώνοντας με τρόπο κυνικό την παράταση της εγκατάλειψης της περιοχής.

Με την απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών (ΑΔΑ: 9ΨΩ46ΜΤΛ6-ΝΒΑ, αριθ. πρωτ. 14727/17.03.2026), ο Δήμος Χίου λαμβάνει 354.000 € για δράσεις πυροπροστασίας το 2026. Δεδομένου ότι στην Αμανή κάηκαν 70.000 από τα 110.000 στρέμματα της συνολικής καταστροφής στη Χίο και ότι το Σχέδιο Πυροπροστασίας 2026 προβλέπει συγκεκριμένη αναλογική κατανομή πόρων ανά περιοχή κινδύνου, η Επιτροπή Υπεράσπισης Αμανής θέτει δημόσια το αυτονόητο ερώτημα: ποιο ποσό προβλέπεται από την Πολιτική Προστασία να διατεθεί στην Αμανή από τα 354.000 € που αντιστοιχούν στη Χίο; Ποια είναι η επίσημη κατανομή που έχει εγκριθεί για την περιοχή που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της καταστροφής και των αναγκών πυροπροστασίας; Ζητούμε να δοθεί στη δημοσιότητα ο πλήρης προγραμματισμός πυροπροστασίας για το 2026, μαζί με το αναλυτικό κοστολόγιο ανά δράση και ανά περιοχή, ώστε οι κάτοικοι της Αμανής και της Χίου συνολικά να γνωρίζουν πώς σχεδιάζεται να προστατευθεί ο τόπος τους.

Εννέα μήνες μετά τη φωτιά, οι κάτοικοι της Αμανής παραμένουν χωρίς αποζημίωση, παρά τις συνεχείς διαβεβαιώσεις περί «στήριξης». Την ίδια στιγμή, η Πολιτεία ζητά από τους πληγέντες έγγραφα περί μη οφειλών, παρότι η ίδια έχει θεσπίσει νομοθετική παράταση για την εξόφληση των υποχρεώσεών τους. Έτσι, ενώ το κράτος έχει αναστείλει τις προθεσμίες, το πληροφοριακό σύστημα εξακολουθεί να εμφανίζει οφειλές και, με αυτό το πρόσχημα, οι αποζημιώσεις δεν καταβάλλονται. Η αντίφαση αυτή δεν συνιστά απλώς διοικητική δυσλειτουργία· συνιστά έλλειμμα σεβασμού προς ανθρώπους που έχασαν περιουσίες, ασφάλεια και μέσα διαβίωσης.

Η παράλογη καθυστέρηση στην καταβολή των αποζημιώσεων αποκτά πλέον και επίσημη διάσταση. Με το ΦΕΚ Β’ 6822/17.12.2025, η ίδια η Πολιτεία αναγνωρίζει ότι οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις της Αμανής αδυνατούν να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις, γι’ αυτό και αναστέλλει την πληρωμή των βεβαιωμένων οφειλών τους έως τις 12.02.2026. Παρ’ όλα αυτά, παρά τις συνεχείς καθυστερήσεις στην καταβολή των αποζημιώσεων, καθυστερήσεις που η ίδια η Πολιτεία προκάλεσε και συντηρεί, δεν υπήρξε ούτε η στοιχειώδης ένδειξη ενδιαφέροντος να παραταθεί η αναστολή μέχρι την πραγματική είσπραξη των αποζημιώσεων. Δηλαδή, το κράτος παραδέχεται ότι οι άνθρωποι δεν έχουν εισόδημα, ότι έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ότι δεν μπορούν να πληρώσουν, και ταυτόχρονα τους ζητά να επανέλθουν στις υποχρεώσεις τους χωρίς να έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ. Έτσι, η αναστολή οφειλών μετατρέπεται σε κυνική ομολογία αδράνειας: ένα μέτρο που αναγνωρίζει το πρόβλημα, αλλά αρνείται να το λύσει.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και η κατάσταση των δεκαέξι πληγέντων επιχειρηματιών της Αμανής, οι οποίοι αναμένουν ακόμη την καταβολή των αποζημιώσεων για τα προϊόντα και τα αποθέματά τους, που έχουν ανακοινωθεί ως αρμοδιότητα της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Παρά τις σχετικές δεσμεύσεις από κυβερνητικούς αξιοματούχους, δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική πρόοδος.

Επιπλέον, οι επιχειρηματίες που υπέβαλαν αίτηση στην α’ φάση του ειδικού σχήματος στήριξης μέσω της πλατφόρμας myBusinessSupport, η οποία έληξε από τον Φεβρουάριο, εξακολουθούν να μην έχουν καμία ενημέρωση για το επόμενο στάδιο. Το συγκεκριμένο σχήμα αφορά αποκλειστικά επιχειρήσεις με ΚΑΔ στον τομέα του τουρισμού και της εστίασης, αφήνοντας εκτός κρίσιμες επαγγελματικές δραστηριότητες της Αμανής. Η Επιτροπή Υπεράσπισης Αμανής έχει ήδη αιτηθεί στα αρμόδια υπουργεία να συμπεριληφθούν όλοι οι ενεργοί ΚΑΔ της περιοχής, δεδομένου ότι η τοπική οικονομία είναι μικτή και πολυκλαδική και η λειτουργία της επηρεάζεται άμεσα από την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, το οποίο αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα της μικροοικονομίας της Αμανής.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πλήρης απουσία μέτρων για τον πρωτογενή τομέα, ο οποίος έχει υποστεί συντριπτικό πλήγμα. Παρά την επίσημη αναγνώριση της ζημιάς από τους αρμόδιους φορείς, δεν έχει υπάρξει ενημέρωση για το χρονοδιάγραμμα αποζημιώσεων. Οι γεωργοί, οι κτηνοτρόφοι και οι μελισσοκόμοι της Αμανής έχουν χάσει καλλιέργειες, ζωικό κεφάλαιο, μελίσσια, ζωοτροφές και παραγωγή, χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί κανένας μηχανισμός άμεσης ενίσχυσης. Η αβεβαιότητα αυτή υπονομεύει τον βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και επιτείνει την κοινωνική και οικονομική ανασφάλεια.

Η Επιτροπή Υπεράσπισης Αμανής δεν ζητά τίποτε περισσότερο από τα αυτονόητα: αμεσότητα στην οικονομική στήριξη των πληγέντων, πραγματική προστασία, διαφάνεια και σεβασμό. Η Επιτροπή Υπεράσπισης Αμανής θα συνεχίσει να τα διεκδικεί με επιμονή, τεκμηρίωση και συλλογική ευθύνη, προς πάσα κατεύθυνση μέχρι να διασφαλιστεί ότι ο τόπος αυτός θα παραμείνει ζωντανός, ασφαλής και αξιοπρεπής για όσους τον κατοικούν και όσους τον αγαπούν.