Απωανθροποιήση και λογικές αντιφάσεις του λιμενικού

Γράφει ο Δημήτρης Τσούχλης

Σε αυτό το σύντομο σημείωμα θέλω να φωτίσω δύο πτυχές του πολύνεκρου περιστατικού στη Χίο. Το πρώτο, αφορά αυτό που στην ορολογία της ηθικής φιλοσοφίας ονομάζεται απωανθρωποποίηση. Και έρχομαι αμέσως στο προκείμενο. Αυτό που έγινε στη Χίο, είναι πολύ απλά και κατηγορηματικά δολοφονία αθώων προσώπων. Ανθρώπων που είναι άμαχοι, δηλαδή μη ένοπλοι δεν δικαιολογείται η θανάτωση τους, αβλαβείς, υπό την έννοια ότι δεν συνιστούσαν πραγματική απειλή για τη ζωή των λιμενικών, με το μόνο που μπορεί να τους καταλογισθεί είναι ότι διέσχισαν παράτυπα τα σύνορα, αλλά και αυτό δεν θα πρέπει να είναι ικανός λόγος ώστε να θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή τους. Είναι ξεκάθαρο, ότι οι άνθρωποι πέθαιναν χωρίς να έχουν καμία ευθύνη οι ίδιοι, και ο θάνατος τους προκλήθηκε από ενέργειες άλλων. Εικάζω όχι από σκοπιμότητα.

Αλλά πως γίνεται να είναι αποδεκτή η δολοφονία τους και μάλιστα κάποιοι να επιχαίρουν με την θανάτωση τόσων αθώων ανθρώπων; Υποστηρίζω ότι αυτό συνδέεται με τη ρητορική που συνοδεύει τις επαναπροωθήσεις και αποδίδει σε όσους παράτυπα επιχειρούν να διασχίσουν τα σύνορα τον χαρακτηρισμό και την ιδιότητα του εισβολέα, του λαθραίου προσώπου και βέβαια ότι εργαλειοποιούνται ως υβριδική πολεμική απειλή. Δηλαδή μια συστηματική και εσκεμμένη ιδεολογικά προσπάθεια ο άνθρωπος ως πρόσωπο να χάσει τα χαρακτηριστικά του και να γίνει κάτι αφηρημένο, γενικό και επικίνδυνό. Αυτές οι γλωσσικές εκφράσεις είναι το ιδεολογικό περίβλημα νομιμοποίησης της χρήσης πολεμικών μέσων και τακτικών απέναντι σε βάρκες που διασχίζουν παράτυπα τα σύνορα. Συνεπώς για το ευρύ κοινό οι θάνατοι αθώων γίνονται αντιληπτοί ως συνέπεια αυτού του ακήρυκτου πολέμου ως «απώλειες».

Αυτή η νοηματοδότηση είναι που επιβάλει πρακτικές πολέμου απέναντι στις βάρκες των προσφύγων στο όνομα της υπεράσπισης των συνόρων. Αν έχουμε πόλεμο ή πολεμική κατάσταση καλό είναι αυτό να ειπωθεί επίσημα, αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση η προστασία της ζωής των αμάχων είναι επιβεβλημένη. Είναι αναγκαίο να μη ξεχνάμε ότι σε κάθε περίπτωση, η ιερότητα του ανθρώπου σημαίνει απλώς ότι ανάμεσα σε όλα τα πλάσματα, μόνο ο άνθρωπος πρέπει, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο, να χρησιμοποιείται πάντοτε ως σκοπός και αυτό σημαίνει ότι ο σεβασμός στη ζωή πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτη αρχή. Και μπροστά στο θάνατο οφείλουμε να είμαστε ταπεινοί.

Το δεύτερο, αφορά την επίσημη ανακοίνωση του λιμενικού για το περιστατικό. Για μένα, και εικάζω ότι αυτό μοιράζομαι και με όσους γνωρίζουν ελάχιστα από θάλασσα -ειδικά σε ένα νησί ναυτικών όπως η Χίος- είναι προσβολή στη σκέψη και απορώ για τους συντάκτες της ανακοίνωσης. Ο ισχυρισμός δηλαδή, ότι ένα σκάφος 6 έως 8 μέτρα φουσκωτό χωρίς γάστρα, με σαράντα άτομα πάνω και μια εξωλέμβια μηχανή επιχείρησε να εμβολίσει το σκάφος του λιμενικού -ή έκανε αδέξιο χειρισμό- και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γίνει στην κυριολεξία μακελειό. 15 νεκροί και οι υπόλοιποι με σοβαρά τραύματα. Σας καλώ να σκεφτείτε ψύχραιμα, με βάση τα δεδομένα που έχουμε. Ένα φουσκωτό σκάφος, με φορτίο περίπου 3 έως 4 τόνους  (άτομα,  σκάφος, μηχανή και καύσιμα) αποδεικνύεται εύκολα, ότι μια ρεαλιστική εκτίμηση ταχύτητας για να μπορεί να πλέει με σχετική ασφάλεια είναι 8 με 10 κόμβους -με παραδοχή ότι έχει εξωλέμβια 300 ίππων-. Η ταχύτητα του λοιπόν, δεν είναι τέτοια που να δικαιολογεί ακόμη και στην περίπτωση ακαριαίας σύγκρουσης τόσους θανάτους ανθρώπων και τα βαριά τραύματα των υπολοίπων. Επίσης, οι  φωτογραφίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το σκάφος του λιμενικού αλλά και του φουσκωτού των προσφύγων, δεν φαίνεται να επιβεβαιώνουν το αφήγημα του λιμενικού, διότι το φουσκωτό των προσφύγων είναι πολύ χαμηλότερο από εκείνο του λιμενικού και μια πρόσκρουση δεν μπορεί να δικαιολογήσει αυτές τις φθορές.

Όλα τα παραπάνω μπορούν να απαντηθούν αν σηκωθεί το σκάφος του λιμενικού για να φανεί, αν υπάρχουν γδαρσίματα, αν λείπει χρώμα από τη μοράβια και αν υπάρχουν φθορές στο gel coat, σε συνδυασμό με το που είναι χτυπημένο το φουσκωτό των προσφύγων.  Αυτά είναι απολύτως απαραίτητα για να πεισθούμε ότι υπάρχει βούληση να γίνει αντικειμενική διερεύνηση του τι πραγματικά συνέβη.